Akümülatör tipleri ve seçiminde dikkat edilecek hususlar



Fotovoltaik sistemleri tarafından üretilen elektrik enerjisi, genellikle istendiği zaman kullanmak için depolanmak zorundadır. İhtiyaç duyulan depolamanın kesin miktarı kullanıcı için arzın sürekliliğinin ne kadar olacağı ve arzın güç gereksinimine bağlıdır.

Örneğin, bir ev kullanıcısının bulutlu havalarda lambalarının ve TV’sinin kullanımı için elektrik akımının kesilmesini göze alabilmesine rağmen, bir GSM baz istasyonu veya bir sağlık ocağında PV ile çalışan bir soğutucu gibi çok önemli bir uygulamada güneş ışığının az geldiği muhtemel dönemlerde mevcut arzın tamamını karşılayacak şekilde yeterli miktarda elektrik akımı mutlaka depo edilmelidir.

Bir sistemin herhangi bir güneş enerjisi girdisi olmadan çalışmasının tasarlandığı genellikle gün cinsinden ölçülen bu zaman uzunluğuna onun kendi kendini idare etme dönemi (otonomi) denilmektedir. PV sistemlerde genellikle standart 12 voltluk kurşun-asit oto aküleri kullanılır. Ancak onların zayıf tarafları derin deşarj edildiklerinde bir daha tam olarak şarj olamazlar ve bu şekilde kullanım sonucu ömürleri hızla azalır.

Oto akülerini PV sistemlerinde kullanmada ortaya çıkan sorun, onların güneş ışığından elektrik enerjisi üreten PV sistemlerinde kullanmaya göre tasarlanmamış olmalarıdır. Bu aküler bir araçta normal kullanımda, marsa basıldığı zaman akü az miktarda elektrik akımı boşaltır ve motor bir kere çalıştıktan sonra akünün şarjı çabuk eski haline gelir. Böyle durumlarda, kursun-asitli oto aküleri üç veya dört yıl veya daha fazla dayanabilir. Ancak aynı akü düzenli olarak yüksek boşalmaya maruz kalırsa, onun ömrü büyük ölçüde azalır (%75’lik düzenli boşalma ile ömür yaklaşık beste bir olup, periyodik boşalma olduğu zaman ise %10’dur). Bunun dışında, eğer akü tamamen bitinceye kadar boşaltılırsa, ciddi ve vahim hasar verilir. Kapalı veya “bakım istemez” aküler özellikle ciddi boşalmalardan zarar görebilir ve onlar aynı zamanda büyük sıcaklık değişmelerinden zarar görme olasılığı yüksektir; bu nedenle PV sistem tasarımcıları özellikle sıcak ülkelerdeki PV uygulamalarında bu tip aküleri kullanmaktan kaçınmalıdırlar.

Netice itibariyle, her ne kadar oto aküleri PV tesisatlarında tatmin edici bir şekilde çalışabilseler de, kullanım ömürleri çok çok kısa olacaktır. Daha pahalı olan derin deşarja uygun jel elektrolitli akü tipleri kullanılması bu durumda en doğru olandır. Bu tip Solar amaçlı aküler, oto akülerinin bazı zayıf taraflarını bertaraf etmek için tasarlanmıştır.



Solar aküleri oto akülerinden daha fazla miktarda bir asit çözeltisini bir arada bulundurur ve ilaveten daha fazla miktarda aktif madde içerir. Bu durum 

Akü ömrü ve akünün depolama büyüklüğü arasında faktörlerin bir dengesi vardır. Sağlanan daha büyük miktarda depolama kapasitesi, daha düşük seviyede boşalma ve daha uzun ömürlü bir akü demektir, fakat daha yüksek bir başlangıç maliyeti anlamına gelir. Genellikle, bir eve ait PV sisteminde akü kapasitesi ev sahibinin günlük elektrik tüketiminin yaklaşık beş katı olmalıdır. Normal toprağa ulasan günlük toplam güneş enerjisi miktarı koşullarında, bu durum boşalmayı yaklaşık %20’ye kadar sınar (yani akünün en fazla %20’si boşalır). Bununla birlikte, satıcılar ve alıcılar her zaman bir PV sisteminin başlangıç maliyetini azaltmak için aküyü normalden daha küçük kullanmaya özenirler. Kullanıcılar da uygun biçimde tasarlanmış bir sistemdeki aküyü değiştirme zamanı geldiğinde daha küçük boyutlusunu monte etmeye masrafları kısmaya özenebilir.

30C’nin üstündeki sıcaklıklarda akünün ömrü ve performansının önemli ölçüde düşmesi nedeniyle, akü bankaları her zaman serin ve çok iyi havalandırılmış bir yere yerleştirilmelidir.

Akülerin ömürleri büyük ölçüde bakım durumlarına bağlı olarak değişir. Bir sistem için tasarlanan ve çok iyi bakılan bir durumda, bir oto aküsü 4–5 yıl dayanabilir, fakat umumiyetle 1-2 yıllık bir ömrü vardır. Dikkatli bakımla ve boşalma seviyeleri yaklaşık %15’i geçirilmediği takdirde, “solar” aküleri için 8-10 yıllık bir dayanma ömrü beklentisi gerçekleşebilir, fakat gelişmekte olan dünyada normal çalışma koşullarında yaklaşık beş yıllık bir ortalama ömür daha gerçekçidir.

Akü kapasiteleri amper saat (Ah) cinsinden ölçülür ve PV uygulamalarında kullanılan aküler yaklaşık 15-300 Ah arasında değişmektedir.

JEL VE AGM – DERİN DEŞARJA UYGUN VE STARTER AKÜ NE ANLAMA GELİYOR ?               



Kurşun asit akülerde, aküyü oluşturan plakaların yüzeyi büyüdükçe, aküden anlık çekilebilecek akım artmaktadır. Plakalar, kurşun alaşımlarından yapılan “ızgara” ların içleri kurşun peroksit veya saf kurşun gibi çeşitli aktif maddelerle doldurulup preslenerek üretilirler.

Bu nedenle “starter” aküler daha ince ve dayanıksız (ama sayıca daha çok) plakalardan yapılarak kısa sürede yüksek güç verecek şekilde tasarlanırlar; daha fazla aktif madde elektrolitle temas halinde olur ve çekilebilecek güç artar.

Plakalar kalınlaşıp sağlamlaştıkça akünün ömrü ve düşük şarja dayanımı da artar, ancak anlık çekilebilecek akım azalır.

“Derin deşarja uygun” aküler kalın plakalardan oluştuğundan, eşit hacim ve ağırlıktaki “starter” akülere göre birim zamanda daha az akım verebilmekle birlikte, ömürleri çok daha uzun olmaktadır.

Plakaların aktif maddesi kaybedilirse (örneğin dökülmesi ya da sülfatlaşmasıyla) akünün kapasitesi ve ömrüde bitmektedir.

Kurşun esaslı plakaların çeşitleri dışında, plakalar arasındaki elektrolitin sıvı, jel ya da cam elyafından yapılmış “süngerlere” emdirilmiş olduğu seçenekler (AGM) de üretilmektedir. Sıvı yerine jel haline getirilmiş ya da emici bir malzemeye doldurulmuş elektrolit kullanmak, akünün sarsılmaya, eğik konumda kullanmaya ve farklı şarj koşullarına dayanımını arttırdığı gibi sızmaya karşı da başarılı olmaktadır.


  

AGM sistemi, aktif maddeyi fiziken plakaların içerisinde sıkıştırarak korunmasını da sağladığından aynı hacimde yüksek güç çekilebilecek sağlam ama ince plakaların yapılabilmesini sağlamaktadır. Ayrıca bu tip aküler dik durmak zorunda da değildirler.



Uygulama Örnekleri

Bayilik Başvurusu

Bayilik koşulları hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Sosyal Platformlar ile Bizi Takip Edin !